Lm. Giuse Nguyễn Cao Luật

CON ĐƯỜNG VỀ

Từ Giê-ru-sa-lem, hai người môn đệ buồn bã trở về Em-mau. Trước đây, các ông đã rời bỏ ngôi làng để đi theo Ðức Giê-su, vì các ông nghĩ rằng Ðức Giê-su là một vị ''ngôn sứ đầy uy thế xét về việc làm cũng như lời nói'' và các ông hi vọng chính Người là Ðấng sẽ giải thoát Israel''. Thế nhưng, những sự kiện bi thảm diễn ra ngày thứ Sáu vừa qua đã làm cho niềm hi vọng của họ bị lung lay, nếu không nói là vỡ tan. Họ cảm thấy mình bị vỡ mộng, chẳng còn chút hi vọng. Thế là họ lên đường trở về quê nhà. Chút hi vọng vừa bừng lên chỉ còn là giấc mộng, giấc mộng thoáng qua.

Ðang khi các ông quanh quẩn với nhứng câu chuyện buồn thảm của quá khứ, đang khi các ông rời xa Giê-ru-sa-lem để trở về quê nhà, Ðức Giê-su đã đến bên cạnh và cùng đi với các ông, nhưng họ không nhận ra Người. Các ông đã từng gặp Ðức Giêsu, đã từng hy vọng Người sẽ mở ra một tương lai huy hoàng, nhưng họ không thể nào hiểu nổi một vị cứu thế lại phải chịu khổ nạn. Các ông không thể tin vào biến cố Phục Sinh, mặc dù các phụ nữ và một vài người trong số các môn đệ đã kể cho các ông nghe về ngôi mộ trống. Nếu như các ông chờ đợi Ðấng Phục Sinh, có lẽ các ông đã nhận ra Người ...

Tuy không nhận ra Ðức Giê-su, nhưng các ông vẫn sẵn sàng nói chuyện với người khách lạ. Người khách lạ đã khôn khéo gợi lại câu chuyện và hai người môn đệ đã kể hết nỗi lòng của mình. Các ông đã có những ước mơ, nhưng Thiên Chúa lại không đáp ứng như các ông vẫn mong đợi. Ðúng ra không phải vì Thiên Chúa không đáp ứng, nhưng thật ra, phải nói rằng những ước mơ đó quá nhỏ bé, quá tầm thường. Thiên Chúa còn đi xa hơn, Người thực hiện những điều kì diệu, ngoài sức tưởng tượng của con người.

Thật vậy, các môn đệ nghĩ rằng họ đã gặp được Ðấng Cứu Thế trước khi Người chịu đóng đinh, nhưng họ lại tìm thấy Ðấng Cứu Thế đích thực đã chịu đóng đinh. Họ đã từng mong đợi một Ðấng giải thoát dân Israel, nhưng lại không chờ mong Ðấng cũng giải thoát cả dân ngoại. Họ đã từng nghe Ðức Giê-su nói về cái chết và sự phục sinh của Người, nhưng họ không thể nào chấp nhận điều khủng khiếp ấy xảy đến cho vị Thầy của mình. Họ có thể tin rằng Ðức Giê-su là một vị Thông Thái, một Ðấng Mê-si-a về phương diện chính trị, một vị cải cách các tập tục... nhưng họ không thể nào tin nổi sự điên rồ của Thập giá. Và vì thế, họ không nhận ra Ðức Giê-su đang đi bên cạnh họ.

Như thế, con đường từ Giê-ru-sa-lem về Em-mau là con đường của thất vọng, của buồn sầu. Ðó là con đường rút lui sau khi đã hi vọng quá nhiều.

Vẫn là một con đường Sau đó, Ðức Giê-su đã ngỏ lời, không phải để thay đổi dự tính nhân loại của các môn đệ, nhưng là để đem lại cho niềm hi vọng đó một ý nghĩa đích thực. Người lần lượt giải thích cho các ông về Kinh Thánh, qua đó các ông hiểu được kế hoạch của Thiên Chúa cũng như sứ mạng của Ðức Ki-tô. Ðức Giê-su đã bắt đầu bằng cuộc sống của hai môn đệ, bằng kinh nghiệm sống của họ, và Người đã đặt để cuộc sống đó vào trong chương trình lớn lao của Thiên Chúa, được diễn tả qua Kinh Thánh. Niềm hi vọng của họ được Ðức Giê-su diễn tả qua ngôn ngữ Kinh Thánh, và con tim của họ bừng nóng khi nghe Ðức Giê-su giải thích, vì họ thấy dự tính của mình được lồng vào một chương trình sinh động trải dài trong suốt lịch trình Kinh Thánh và dẫn đến Ðức Ki-tô (x Linh Tiến Khải, Chúa Ki-tô đã sống lại, trang 13).

Qua cách giải thích của Ðức Giê-su, các môn đệ - cũng như mọi tín hữu sau này - hiểu rằng Ðức Ki-tô là trọng tâm của lịch sử, một Ðức Ki-tô chịu đóng đinh thập giá. Chỉ dưới cái nhìn ấy mới hiểu được ý nghĩa đích xác của Kinh Thánh. Bất cứ lối giải thích nào chỉ căn cứ vào nghĩa chữ bên ngoài, sẽ không thể nào hiểu được mầu nhiệm sâu xa cũng như tinh thần đậm đà nhất của Kinh Thánh.

Ðến đây, hai môn đệ vẫn chưa hoàn toàn nhận ra Ðức Giê-su. Các ông chỉ lờ mờ hiểu ra rằng người khách lạ đã xoá tan những nghi ngại, giải thoát các ông khỏi nỗi buồn sầu đang đè nặng tâm trí. Chỉ mãi đến khi Ðức Giê-su bẻ bánh, các ông mới nhận ra người khách lạ chính là Ðức Giê-su.

Thật vậy, hình ảnh Ðức Giê-su cầm lấy bánh, dâng lời tạ ơn, bẻ ra và trao cho các ông gợi cho các ông nhớ lại bữa ăn cuối cùng của các ông với vị Thầy khả kính. Các ông đón nhận bánh và mắt các ông cũng bừng sáng. Cả một loạt hình ảnh quá khứ ùa về, các ông nhận ra Ðức Giê -su và tin vào mầu nhiệm Phục Sinh. Thế là các ông vội vã quay trở lại Giê-ru-sa-lem, lòng đầy hân hoan và tin tưởng, khác hẳn với tâm trạng lúc ra đi. Ánh sáng phục sinh đã thấm nhập, đã làm thay đồi hoàn toàn: từ những người buồn sầu thất vọng, các ông đã trở thành những người hăng hái nhiệt thành, đang là nhứng người chán nản, rút lui khỏi Giê-ru-sa-lem, các ông lại mau mắn quay trở lại đó, để báo tin cho các môn đệ khác ...

Con dường của chúng ta.

Con đường trở về Em-mau của hai người môn đệ cũng chính là con đường của các Ki-tô hữu.

Một ngày nào đó, chúng ta lại không nhận thấy mình đang đi trên đường với những vấn đề về Ðức Giê-su, về những hi vọng của chúng ta cũng như về Giáo Hội ? Ngày nay, đôi lúc chúng ta cảm thấy mình bị giao động khi thấy thế giới loại bỏ dần ý nghĩa về Thiên Chúa, khi đa số người Ki-tô hữu không còn tin vào các cử hành phụng vụ, không còn muốn lãnh nhận bí tích, và quay sang thần phục những ngẫu tượng mới. Nếu như quyền năng Thiên Chúa chịu lép vế dưới áp lực của tiền bạc, của khoa học kĩ thuật, thì tất cả nhứng gì chúng ta nghe kể lại về Ðức Giê-su Na-da-rét, về sức mạnh đem lại ơn giải thoát và sự phục sinh của Người, tất cả nào có ý nghĩa gì ?

Ðường Em-mau của chúng ta xem ra cũng dài lê thê, cũng quanh co. Nhưng đó là con đường cần phải đi qua, đi từ thất vọng đến đức tin, đi với nhịp độ chậm rãi, đi trong bóng chiều khi màn đêm sắp phủ xuống. Chính trên những con đường như thế mà chúng ta gặp lại Người khách lạ. Người sẽ đến bên chúng ta, hỏi han, khơi lại niềm hi vọng. Người có rất nhiều điều để nói với chúng ta về thân phận của chúng ta cũng như của Người. Người sẽ nhắc lại với chúng ta rằng: phải đi qua thập giá mới có thể đạt tới vinh quang. Và Người cũng sẽ cùng bẻ bánh cho chúng ta, giúp chúng ta nhận ra ý nghĩa của lời Kinh Thánh cũng như hiểu được trọng tâm của tất cả mọi niềm hi vọng.

Như thế, đau khổ và thất vọng sẽ là cơ hội giúp chúng ta khám phá ra rằng tình yêu có thể vượt thắng.

Tình trạng rối loạn sẽ là môi trường để chúng ta có thể nhận được những lời giải thích đầy sức nóng của Người. Và khi đó chúng ta hiểu rằng giao ước không phải chỉ được kí kết một lần, trái lại đó là một giao ước mới, một giao ước không ngừng được lập lại. Tuy vậy, có một điều kiện: không nên muốn nắm giữ Ðức Ki-tô. Tâm tình được gợi lên trong chúng ta là để yêu mến, cũng như đức tin được trao ban cho ta là để tiến bước. Chính vì thế, Ðức Giê-su đã biến mất. Ðức Giê-su không muốn ta ngồi lại để chiêm ngắm Người, trái lại Người mời chúng ta trở thành những người loan báo về Ðấng Phục Sinh: Chúa là Ðấng Hằng Sống, vượt trên cả sự chết.

Last Updated: 05/03/2011